W 2012 roku Stowarzyszenie Naukowe Archeologów Polskich oddział w Łodzi, we współpracy z firmą Prodigi z Warszawy zrealizowało projekt pt. ?Nieszawa – na tropie zaginionego średniowiecznego miasta?. Badania przeprowadzono w ramach priorytetu Ochrona Zabytków Archeologicznych dzięki dofinansowaniu z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, przyznanego przez Narodowy Instytut Dziedzictwa.

ZOBACZ FILM O NIESZAWIE

Historia miasta Nieszawy sięga XIII wieku, jednak na uwagę zasługuję fakt, iż w ciągu nieco ponad 200 lat, lokalizacja miasta zmieniała się dwukrotnie. Państwo Lidia i Leszek Kotlewscy, poszukujący starej Nieszawy na polach pod Dybowem, postanowili skorzystać z metod archeologii lotniczej, aby uzyskać dodatkowe informacje na temat stanowiska. Dzięki prospekcji lotniczej prowadzonej przez Wiesława Stępnia w miejscu domniemanej historycznej lokalizacji miasta, udało się uchwycić i zadokumentować na zdjęciach szereg wyróżników wegetacyjnych. Według odkrywcy, mogły one świadczyć o obecności pozostałości archeologicznych zabudowań średniowiecznich domostw, które z kolei można wiązać z obecnym w tym miejscu dawnym polskim miastem. Dzięki współpracy Stowarzyszenia Naukowego Archeologów Polskich o. w Łodzi z grupą badaczy z Prodigi, udało się pozyskać środki na nieinwazyjne badania weryfikacyjne, które mogłyby potwierdzić odkrycia Wiesława Stępnia.

Badania przeprowadzono w Toruniu (woj. kujawsko-pomorskie) na stanowisku położonym na polach polderowych na zachód od Zamku Dybowskiego. Podstawowym celem prospekcji było szerokopłaszczyznowe rozpoznanie metodami geofizycznymi obszaru pól rolnych oraz ustalenie czy na tym terenie występują obiekty w archeologiczne utożsamiane ze średniowieczną lokalizacją miasta Nieszawy. W prospekcji zastosowano metodę magnetyczną oraz geoelektryczną (elektrooporową). Wiesław Stępień kontynuował również rekonesans lotniczy.

W wyniku prac rozpoznano zasięg występowania struktur osadniczych w miejscu zlokalizowania wyróżników wegetacyjnych oraz w miejscach do tej pory nie rozpoznanych. Prospekcja wskazuje na istnienie rozległego zespołu osadniczego o zorganizowanej strukturze, w której można wyróżnić miejsca występowania pojedynczych budynków, skupisk przylegających konstrukcji, przebieg traktów komunikacyjnych oraz miejsca kumulacji destruktów obiektów już zniszczonych. Dane pozyskane w drodze pomiarów geofizycznych, a także wykonywania zdjęć lotniczych, zostały usystematyzowane w nowoczesnej bazie danych systemu informacji przestrzennej (GIS). Dzięki temu możliwe były rozległe analizy przestrzenne, jakościowe i ilościowe.

W oparciu o analogie lokacyjnych miast średniowiecznych, historyczne przekazy oraz wiedzę ekspertów od tematyki miast średniowiecznych, udało się odtworzyć model przestrzenny średniowiecznego miasta funkcjonującego w miejscu badań geofizycznych. Na jego podstawie stworzono również trójwymiarowy model przedstawiający wyobrażenie średniowiecznej Nieszawy. Model ma służyć przede wszystkim celom popularyzatorskim i być efektem jakościowym możliwym do zaprezentowania szerokiemu gronu odbiorców (w tym najmłodszym), co jest w zgodzie ze statutem SNAP, traktującym o kształtowaniu w społeczeństwie właściwego stosunku do dziedzictwa kulturowego narodu. ZOBACZ FILM

Misja SNAP związania z badaniem i szerzeniem wiedzy na temat średniowiecznej Nieszawy będzie kontynuowana ? projekt doczekał się kontynuacji badań, które ponownie zostały dofinansowane przez MKiDN z programu Dziedzictwo kulturowe – Ochrona zabytków archeologicznych.

Opracowali: Michał Pisz, Piotr Wroniecki

Nieszawa - magnetykaNieszawa. Badania nieinwazyjneŚredniowieczna Nieszawa - rekonstrukcja 3DŚredniowieczna Nieszawa. Rekonstrukcja 3DŚredniowieczna Nieszawa. Rekonstrukcja 3DŚredniowieczna Nieszawa. Rekonstrukcja 3DŚredniowieczna Nieszawa. Rekonstrukcja 3DŚredniowieczna Nieszawa. Rekonstrukcja 3DŚredniowieczna Nieszawa. Rekonstrukcja 3DŚredniowieczna Nieszawa. Rekonstrukcja 3DŚredniowieczna Nieszawa. Rekonstrukcja 3DŚredniowieczna NieszawaŚredniowieczna Nieszawa. Rekonstrukcja 3DŚredniowieczna Nieszawa. Rekonstrukcja 3DŚredniowieczna Nieszawa. Rekonstrukcja 3D