Żarnów

Grodzisko w Żarnowie położone jest na północ od centrum miejscowości i nosi lokalną nazwę Góry Mierzionej. Jego dzisiejsza forma jest skutkiem intensywnych prac ziemnych prowadzonych tutaj na przełomie XIX i XX wieku. Nasyp grodziska posłużył wówczas jako źródło piasku i gliny, które wykorzystano podczas budowy nasypu drogi Sulejów-Kielce. Pozostałe po tych zniszczeniach wzgórze dodatkowo nadsypano w części zachodniej dla wyeksponowania tutaj pomnika poświęconego żołnierzom z 1920 r.

DSC_8405K

Żarnów – zdjęcie lotnicze (wyk. W. Stępień)

Obiekt był przedmiotem sondażowych badań archeologicznych przeprowadzonych przez E. Kierzkowską-Kalinowską w 1971 roku w ramach działań ekspedycji archeologicznej w Radomiu ówczesnego Instytutu Historii Kultury Materialnej PAN. Badania te nie zostały wówczas opublikowane, ale są znane z zachowanej dokumentacji, która posłużyła ostatnio do przygotowania opracowania archeologicznego (Sikora 2013).

DSC03599_v1

Żarnów – badania wykopaliskowe na grodzisku w 2012 roku.

Kolejne badania wykopaliskowe i geofizyczne przeprowadzono tutaj w 2012 i 2013 r. na zlecenie Urzędu Ochrony Zabytków w Łodzi, Delegatura w Piotrkowie Trybunalskim. Pozwoliły one rozpoznać relikty wału obronnego grodziska oraz ślady osadnictwa na stanowisku 2 i 3, położonych wokół obiektu. Równolegle prowadzono w 2013 r. rozpoznanie nieinwazyjne otoczenia grodziska.

DSC00109

Żarnów – pomiary za pomocą GPS RTK.

Dzięki tym badaniom udało się rozpoznać zasięg stanowisk oraz określić ich charakter. Zarejestrowano też szereg anomalii geofizycznych, które pozwalają na zlokalizowanie śladów podgrodzia oraz licznych obiektów osadniczych. Jednocześnie stwierdzono silne zniszczenie nie tylko samego grodziska (co widoczne jest gołym okiem), ale także jego otoczenia. Wykorzystywanie tego terenu w minionych latach doprowadziło do zniszczenia obiektów archeologicznych, zwłaszcza na stanowisku 3, położonym na południowych-wschód od grodziska.

zarn3

Żarnów – mapa anomalii magnetycznych.

zarnowx

Żarnów – plan warstwicowy wykonany w latach 2012 i 2013.

Literatura:

J. Gąssowski, 1950, Cmentarzysko w Końskich na tle zagadnienia południowej granicy Mazowsza we wczesnym średniowieczu, ?Materiały Wczesnośredniowieczne?, t. 2, s. 83-88.

J. Kamińska, 1971, Grody Polski Środkowej w organizacji wczesnopaństwowej, Prace i Materiały Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi, Seria Archeologiczna 18, s. 41- 74.

J. Sikora, 2013, Wczesnośredniowieczne zaplecze osadnicze kościoła w Żarnowie, [w:] Początki architektury sakralnej w Polsce Centralnej, Część II Zapilicze i Sieradzkie, red. L. Kajzer, Łódź-Warszawa, s. 43-59.

Jedna odpowiedź na „Żarnów