Grodzisko w Spycimierzu położone jest w dnie doliny Warty, na wschód od dzisiejszej wsi, leżącej najprawdopodobniej na miejscu wsi średniowiecznej. Obiekt był badany wykopaliskowo w latach 60 XX w. przez ekspedycję Instytutu Historii Kultury Materialnej PAN pod kierownictwem A. Nadolskiego i T. Poklewskiego. Ustalono wówczas, iż obiekt wzniesiono w początkach XII wieku. W XIV wieku został on przekształcony w siedzibę typu motte – w zachodniej części starszego grodu nadsypano obszerny i wysoki stożek, na którym pomieszczony był prawdopodobnie dwór rycerski, być może w formie wieży.
Badania nieinwazyjne w 2014 r. rozpoczęto od wykonania serii zdjęć lotniczych, ukośnych i prawie prostopadłych, w czasie dwóch misji lotniczych: wiosną i latem. Zarejestrowano w ten sposób elementy otoczenia geograficznego, w tym liczne ślady paleokoryt oraz starorzeczy Warty, a także wyróżniki teledetekcyjne związane z grodziskiem. Równolegle przeprowadzono analizę archiwalnych zdjęć lotniczych, w tym dostępnych w serwisach mapowych (Google Maps/Earth, Bing Maps) oraz pomiarów LiDAR.

DSC_5095_K

Spycimierz- zdjęcie lotnicze (W. Stępień)

Wyniki tych badań znacznie wzbogaciła prospekcja geofizyczna. Przeprowadzono zarówno pomiary magnetyczne, jak i elektrooporowe, które dały wyniki wzajemnie się uzupełniające. O ile badanie magnetyczne pozwoliło przede wszystkim na zarejestrowanie anomalii, które wiązać nalezy ze strukturami starszego założenia grodowego, o tyle prospekcja elektrooporowa ujawniła głównie anomalie związane z młodszym obiektem.

zrzut ekranu12

Spycimierz – Numeryczny Model Terenu w ujęciu 3D z nałożonymi mapami magnetyczną i elektrooporową

Dodatkowym uzupełnieniem rozpoznania była prospekcja geochemiczna (metodą fosforową) oraz powierzchniowa. W efekcie tej ostatniej pozyskano zbiór 808 fragmentów ceramiki naczyniowej. Tak duża ilość materiału wyoranego spod ziemi w trakcie orki, poświadcza znaczące zniszczenia obiektu w ostatnich latach. Badania pozwoliły wyeliminować przypuszczenia o istnieniu osadnictwa otwartego, związanego z grodem, w bezpośredniej jego bliskości.

Spyc2

Spycimierz- wyniki badań powierzchniowych i fosforowych

Literatura:

A. Nadolski, Spicymierz nad Wartą, średniowieczny zespół osadniczy, „Archeologia Polski” 10, z.2, 1965, 701-712.
T. Poklewski, Spicymierska włość grodowa w średniowieczu. Obraz gospodarczy, Łódź 1975.